Menopoz “over (yumurtalık)

Siklik hormon tedavisi sırasında görülen düzenli kanamalar hariç tutularak, menopozal dönemdeki bir kadında meydana gelen herhangi bir vajinal kanamaya postmenopozal kanama denir.
Siklik verilen hormon ilaçları zaten düzenli olarak adet kanaması yapmayı amaçlamak için daha genç yaştaki menopoz hastalarına verilir. Bu tür ilaç alan hastalarda da kanamalar düzensiz oluyorsa yine doktora başvurması gerekir.
Adet görmeyi sağlamayan diğer menopozal hormon ilaçlarında da ilk 3 ay lekelenmeler, düzensiz kanamalar olabilir fakat daha sonra olan her tür kanama mutlaka araştırmalıdır, doktora başvurmayı gerektirir.
Bazen idrar yollarından veya bağırsaklardan gelen kanamalar da bu tür vajinal kanamalarla karışabilir fakat bunlar postmenopozal kanama tanımına girmez.

Başlıca Sebepleri:
– Atrofik endometrium (rahim iç tabakasının aşısı incelmesi)………. 60-80 %
– Dışarıdan östrojen alımı (Hormon tedavisi)……………………………… 15-25 %
– Endometrial hiperplazi (rahim iç tabakasının aşısı kalınlaşması)…………….. 5-10 %
– Rahim içerisinde (endometrial polip) veya rahim ağzında polip….. 2-12 %
– Endometrium (rahim) kanseri……………………10 %
– Bazı ilaçlar (meme kanseri için kullanılan tamoxifen)

Kanamanın kaynağı ne olabilir?
Vajen: Vajinal atrofi ve kuruluk sonucunda ve ilişkiye bağlı travma ile kanamalar olabilir. Vajinadan kaynaklanan bir kitle kanamaya sebep olabilir.
Rahim ağzı (Serviks): Buradan kaynaklanan polip (halk arasında et parçası denir) ya da başka tür iyi ya da kötü huylu kitleler kanama yapabillir.
Rahim (uterus) tan kaynaklanan kanamalar: Rahim iç tabakasının (endometrium) aşısı incelmesi ya da aşırı kalınlaşması (endometrial hiperplazi), burada oluşmuş bir polip, myom ya da başka tür iyi ya da kötü huylu kitleler kanama yapabilir.

Tanı:
Postmenopozal kanama şikayeti ile gelen hastaya öncelikle yukarıda anlatıldığı gibi kanamanın kaynağını belirlemek için detaylı bir jinekolojik muayene yapılır. Spekulum ile rahim ağzında bir patoloji var mı diye bakılır. Bunun dışında ultrasonografi ile rahim ve yumurtalıklar değerlendirilir. Salinfüzyonsonografi (sis)ya da histeroskopi gibi yöntemlerle rahim iç duvarını gözlemek gerekebilir. Menopoz sonrası dönemde rahim içerisinden kanaması olan her hastaya probe küretaj (endometrial biyopsi) (rahim içerisinden küretaj ile parça alma) yapılması gerekir. Bu işlem hatta menopoz sonrası kontrollerde rahim iç zarı (endometrium) 4-5 mm’den kalın olan kanaması olmayan hastalara bile kontrol amaçlı yapılır.

Tedavi:
Menopoz sonrası gelişen bir kanamanın tedavisi tamamen kanamanın nedenine bağlıdır.
Örneğin kanamanın sebebi rahim ağzında iyi huylu bir polip ise bunun alınması ve probe küretaj ile beraber patolojik incelenmesi tedavi için yeterli olur. Kanamanın sebebi probe küretaj sonucunda endometrial hiperplazi (rahim iç tabakasının aşısı kalınlaşması) olarak saptanmış ise bunun da yine patolojik tipine göre ilaç tedavisi (progesteron içeren hormonlar) ya da bazen ameliyat ile tedavisi yapılır. Kanamanın sebebini araştırmak için rahim içerisinden küretaj ile biyopsi alınmış ve sonuç kötü huylu bir kanser gelmiş ise bu durumun tedavisi çok farklıdır ve jinekolojik onkologlarca planlanır. Kanama hastanın kullandığı hormon tedavisi ya da başka bir ilaca bağlıysa ilaç tedavisi yeniden düzenlenir.

Adet görmeye yeni başlayan kızlarda

Menopoz “over (yumurtalık) aktivitesinin yitirilmesi sonucunda menstruasyonun yani adetlerin kalıcı olarak sonlanması”dır. Menopoz teşhisi bir kadının 12 ay boyunca adet görmemesi durumunda konulan bir tanıdır. Tabi bu adet görmeme durumuna neden olacak başka bir durum olmaması gerekir, emzirme vb. gibi..

Menopoz’un kelime anlamı:
Latince mens kelimesi ay anlamına gelir. Pause kelimesi durmak, ara vermek anlamına gelir. Menopoz kelimesi bu kelimelerinin birleşmesinden meydana gelmiştir. mens-pause = menopause = menopoz (ingilizcede menopause olarak yazılır)

Menapozda belirtiler:
– Ateş basması
– Terleme
– Uyku problemleri
– Duygu durum bozuklukları
(Depresyon, sinirlilik, agresiflik, anksiyete…)
– Libidoda azalma
– Vajinal kuruluk, Disparoni (ağrılı ilişki)
– İdrar yapmada güçlük, poliüri
– Kemik erimesi (osteoporoz)

Menopoz belirtilerinin ne kadar süreceği, kişiden kişiye değişir. Bazı kişilerde kısa sürerken, bazı kişilerde de 10 yıl kadar sürebilmektedir. Ortalaması 1 – 5 yıl arasında sürer.

Sıcak basması vb. şikayetler için bazı hastalarda kullanılan hormon replasman tedavisi ve osteoporoz tedavisi en sık tedavi uygulamalarıdır.

ameliyat yapılan branşlardaki doktorları tanımlamak için

OLİGOMENORE
Normalde art arda iki adetin başlangıç günleri arasında en az 24 gün en fazla 38 gün geçmesi gerekir. Bu araların 38 günden fazla sürmesi durumuna seyrek adet görme yani oligomenore denir.

Sebepleri:
Geç adet (regl, mens) görmenin başlıca sebebi yumurtlama olmaması (anovulasyon) veya yumurtlamanın düzensiz olmasıdır (ovulasyon düzensizliği). Normalde adet görmeyi sağlayan yumurtlama sonrası salınan progesteron hormonudur. Yumurtlama olmadığında veya geç olduğunda progesteron çekilmesi de olmayacağı için adet görülmez veya geç görülür.

Yumurtlama dışında hipotroidi (guatr hormonlarının az salgılanması) seyrek adet görmenin nedenlerinden birisidir. Süt hormonun fazla salgılanması (hiperprolaktonemi, galaktore) seyrek adet görmeye neden olan başka bir durumdur. Yine menopoz yaşlarına yaklaşmış olan 45-50 yaşları civarında kadınlarda östrojen hormonunun azalmasına bağlı olarak seyrek adet görmeler başlar ve bir süre sonra hiç adet görmeyecek şekilde kesilir.

Aylık veya özellikle 3 aylık korunma iğneleri, adet söktürücü ilaçlar, adet geciktirici ilaçlar, doğum kontrol hapları, adet düzenleyici ilaçlar gibi hormon içeren bir çok ilaç adet gecikmelerine ve seyrek adet görmeye neden olabilir.

Adet görmeye yeni başlayan kızlarda 15-20 yaşları arasında bu tür seyrek adet olma veya tam tersine sık adet olma gibi durumlar çok sık görülür. Çoğunlukla altta yatan bir hastalık bulunmaz ve yaş büyüdükçe adet düzeni kendiliğinden normalleşir.

Doğum yapan kadınlarda emzirmeye bağlı olarak adetler seyrek olabilir, genellikle emzirme bittikten sonra adetler eski düzenli haline gelecektir.

Tedavi:
Tedavi altta yatan nedene göre planlanır. Eğer bir sakınca yoksa adet düzenleyici ilaçlar kullanılabilir. Hasta aynı zamanda çocuk istemi olan bir hasta ise yumurtlama düzenleyici hap veya iğneler ile yumurtlama tedavisi verilebilir. Bitkisel tedaviler, otlar, kürler, çaylar, soğan vb. bitkiler bu konuda hiçbir fayda sağlamayacağı gibi bu tür doğal yöntemler zararlı yan etkiler oluşturabilir. Doktor tavsiyesi olmadan hiçbir ilaç kullanılmamalıdır.